“De waterrecreatie zou een voorbeeld moeten nemen aan de verblijfsrecreatie”

Rob Vrolijks runt al meer dan 25 jaar Vrolijks Blue Progress, een adviesbureau gevestigd in Breda wat zich met name bezighoudt met vraagstukken rondom havens, watersportvoorzieningen, vaargebieden en vaarverbindingen. Een bureau dat overheden en watersportbedrijven helpt bij hun plannen voor de toekomst.

Rob wilde ooit campingbaas worden en ging daarom maar studeren aan de Nationale Hogeschool voor Toerisme in Breda. Zijn stages bracht hij door bij verschillende verblijfsaccommodaties, maar ook bij de Recron en zo kreeg hij langzaam de verschillende facetten van het vak onder de knie. Vervolgens ging hij aan de slag als bedrijfsadviseur bij de Kamer van Koophandel. Hier begeleide hij een samenwerkingsverband van campings en een samenwerkingsverband van watersportbedrijven en gemeenten in West-Brabant. Ook is hij nog een tijdje voorzitter van jong-Recron geweest en jurylid van de camping van het jaar van de ANWB.

Rob vertelt verder: “Dertig jaar geleden ben ik voor mezelf begonnen, waarbij ik mij richtte op het maken van plannen voor watersportbedrijven en watersportgebieden. Hierbij kon ik teren op mijn netwerk in de camping- en watersportsector. Veel overheden gingen zich in die tijd ook bezighouden met havenontwikkeling of bijvoorbeeld de ontwikkeling van vaarroutes en daarbij kon ik hen van dienst zijn. Ik was samen met één concullega de enige die zich bezighielden met deze materie.”

Rob vervolgt: “Ik vind dat de waterrecreatie een voorbeeld zou moeten nemen aan de verblijfsrecreatie. Watersportbedrijven zijn van oudsher technisch georiënteerd. De havens zijn met name ingericht op grootte van ligboxen, maar veel minder op serviceniveau. Waar campings een heel gevarieerd aanbod hebben ontwikkeld met veel beleving staat dat in de watersportsector nog in de kinderschoenen. Toch worden steeds meer watersportbedrijven inmiddels een soort verblijfspark. Dit is begonnen met campers op het jachthaventerrein, maar hierna zijn er meer logiesvormen bijgekomen. Een andere trend zijn de houseboats, waarmee ook een nieuw publiek bereikt wordt.” Rob verwacht steeds meer cross-over tussen waterport en verblijfsrecreatie.

Op de vraag of de beheerders ook andere vaardigheden nodig zullen hebben, antwoord Rob bevestigend. Gastvrijheid wordt belangrijker in de sector. Wat ook opvalt is de actiever rol van de overheid in de waterrecreatie, waar de overheid juist terughoudend is in de verblijfsrecreatie. Soms leidt het wel tot enige spanning, bijvoorbeeld in Zeewolde waar een particuliere haveneigenaar de aanleg van passantenplaatsen met overheidsgeld als oneigenlijke concurrentie ervaarde. Elders, bijvoorbeeld in gebieden als de Vinkeveense plassen of de Grevelingen is er dan weer een nadrukkelijke rol weggelegd voor Staatsbosbeheer.  Ook voor het bevaarbaar houden van waterlopen of het beheren van eilanden in de Randmeren is er een belangrijke rol voor overheden.

Tegelijkertijd is de rol van de overheid soms ook weer onnodig beperkend wanneer zij bijvoorbeeld stellen dat een horecagelegenheid bij een jachthaven alleen maar door ligplaatshouders gebruikt mag worden, terwijl uit het oogpunt van gebiedsontwikkeling juist een veel bredere functie gewenst is. Rob is van mening dat de betere havens met professionele horeca=exploitanten zich juist profileren als een plek aan het water voor iedereen en niet alleen voor de bootbezitters en zit ook steeds meer horeca-ontwikkeling ontstaan.  

Op de vraag naar een succesverhaal, roemt Rob de jachthaven van Bruinisse. Dit is mede een succes doordat er groot verblijfsrecreatiepark grenst aan de haven en er een groot aantal voorzieningen is, zoals bijvoorbeeld een supermarkt. Ook in Hoorn is er een goede waterfrontontwikkeling met een strandpaviljoen nabij een speelstrand.

Rob heeft een systeem gemaakt: Havens á la carte. Hiermee krijgen ontwikkelaars meer grip op type en grootte van gewenste havenontwikkeling. Het belang van water wordt steeds groter. Denk alleen maar aan de klimaatverandering.

Rob constateert ook dat er gezocht wordt naar mogelijkheden voor drijvende recreatiewoningen, wat dan alweer een hele stap verder is dan het kampeervlot. In bestemmingsplannen is er een onderscheid tussen bestemming camping en bestemming jachthaven, terwijl in de praktijk dat verschil er soms al helemaal niet meer is. De ene keer slaap je aan boord van je boot, het volgende moment in je tent of huisje aan wal.

Over-all komen er steeds meer mensen op het water. Sinds corona zie je ook weer een instroom van nieuwe waterrecreanten. Ook trends als het suppen zijn doorgebroken. Leisurelands heeft hierop ingespeeld door supverhuurboxen te plaatsen. Andere watersporten nemen juist weer af in volume, zoals bijvoorbeeld het windsurfen. Inmiddels is er een breed palet aan keuzemogelijkheden.

Op de vraag wat Rob als tip aan ondernemers heeft zegt hij stellig: Verhuur alles wat los en vast zit. Niet alleen op sport gericht, maar ook op lol gericht. In het buitenland is dat al heel gewoon, maar in Nederland moet je nog steeds je eigen supboard of kano zélf meeslepen naar het strand. En verder kun je – als je beschikt over een eigen waterkant – bijvoorbeeld ook eens denken over een drijvend mini-hotel of andere drijvende verblijfsrecreatievormen zoals houseboat. Marinhome is een grote speler en ook ABC Arkebouw uit Urk en Aquahome in deze markt, maar er zijn ook heel veel nieuwelingen ieder jaar.  Zo is ook de Blokhutboot op de Linge een mooie succesvolle formule.

Minder te spreken is Rob over de afnemende ruimte voor snelvaren, terwijl de vraag daarna juist toeneemt.  Ook de funsports – denk bijvoorbeeld aan wakeboards met afstandsbediening – verdienen aandacht.

Tot slot geeft Rob aan dat in tijdschriften over recreatie de beleving terecht centraal staat en dat bij tijdschriften over de watersport het accent te veel ligt op de spullen. Maak de watersport beleefbaar, toegankelijk en makkelijk en presenteer het ook op die manier is zijn oproep. Plaats geen alleenstaande man bij zijn schip op de foto, maar laat een heel gezin zien dat geniet van het waterleven.

De gemeente Maasgouw ontwikkelt samen met ondernemers de Nautische Boulevard in Wessem. De ambitie is om dit gebied te transformeren tot het centrale cluster van watersportservicebedrijven in het Maasplassengebied. Hier liggen, op korte afstand van het Duitse Ruhrgebiet ruim 8000 schepen in moderne jachthavens. De gemeente zoekt nu een ontwikkelpartner voor de zichtlocatie, op het scharnierpunt van dorpskern, water en bedrijvigheid. Er is ruimte voor ca 5000 m2 bebouwing direct aan het water voor functies als showroom, verhuur, werkplaats, ondersteunende horeca – en detailhandel, specialistische service en reparatie.

Rob Vrolijks is als adviseur intensief betrokken bij deze voorgenomen ontwikkeling: “we zien deze plek als een unieke kans voor ambitieuze watersportondernemers. We bieden een ruime locatie en stellen flinke eisen aan de functies en de uitstraling van de bebouwing. Er wordt gezocht naar één ontwikkelaar, maar we hopen dat deze straks plaats zal bieden aan meerdere specialisten die samen de Nautische Boulevard als ‘one stop shop’ voor de watersport in Limburg versterken”. In de procedure is daarom door de gemeente een optie gegeven voor kleinere bedrijven om zich kenbaar te maken bij mogelijke ontwikkelaars, waarvan het concept én deze gebruikers kunnen profiteren.

In 2022 werd een marktconsultatie uitgevoerd voor deze locatie. Daaruit bleek dat er veel ruimte is voor verdere uitbreiding van watersportservice in Limburg. Bovendien werd door de deelnemers in de consultatie aangegeven dat deze locatie sterk is en een goede ontwikkeling met professionele partners en uitstraling verdient.

Kandidaten worden uitgenodigd hún ideeën en plannen voor te leggen. De gemeente wil in zee met een ervaren partner die het beste plan kan en wil realiseren. Alle informatie over deze ontwikkellocatie en de selectieprocedure is te vinden op www.gemeentemaasgouw.nl/nautischeboulevard

Het is buiten windkracht 8 als ik de enthousiaste watersportondernemers Henri Ector en Arjen Kraan spreek. Er wordt zo voor de start van het seizoen nog volop geklust om helemaal klaar te zijn als de kabelskibaan weer gaat draaien en de eerste gasten komen. Ze hebben er zin in.

Henri – ooit opgeleid als fysiotherapeut – en Arjen – hij heeft sportmanagement gestudeerd – zijn een goed op elkaar ingespeeld ondernemers duo. Henri (51) heeft elf jaar geleden De Berendonck Sports Food & Fun opgericht. Tevens is hij mede-eigenaar van Zeumeren Watersport. Arjen Kraan is (31) de andere mede-eigenaar van dit watersportcentrum bij Voorthuizen. Arjen is twintig jaar jonger dan Henri en begonnen als medewerker van Henri toen die zijn watersportbedrijf in Wijchen op Recreatiegebied Berendonck startte. Sinds april vorig jaar zwaait Arjen de scepter over het andere watersportcentrum bij Recreatiegebied Zeumeren. Zowel Zeumeren Watersport als De Berendonck beschikken over een kabelskibaan en bieden onder andere mogelijkheden voor suppen en kanoën voor individuele recreanten en groepen.

Waaraan hebben jullie je succes als watersportonderneming te danken?

“We waren er vroeg bij” verklaren Henri en Arjen. “Al voordat het een échte trend werd, kon je bij ons waterskiën en wakeboarden op een kabelskibaan. Ook op de SUP-trend hebben we snel ingespeeld. Daarnaast hebben we prachtige locaties aan de recreatieplassen van Zeumeren en De Berendonck.” “Ook waren we corona-proof”, vult Arjen aan. “Hierdoor konden we midden in de corona-tijd het watersportcentrum in Zeumeren overnemen en uitbouwen. We hebben een goed eerste jaar gedraaid.”

Welke fouten hebben jullie als ondernemer gemaakt en wat hebben jullie daarvan geleerd?

“Als beginnende ondernemers hebben we ons bij de start op veel te sportieve uitjes gericht, waardoor we een deel van de markt misten. We hebben daarvan geleerd en bieden nu all-you-can-do-arrangementen aan, waarbij er voor elk wat wils is. De deelnemers kunnen dus meerdere activiteiten doen en de niet-deelnemers kunnen vanaf het terras genieten van de actie om hen heen. Zo kunnen we ook groepen waarbinnen een groot niveauverschil is in sportiviteit of leeftijd aan ons binden. Sommigen gaan waterskiën, anderen kajakken, beachvolleyballen of handboog- of luchtbuksschieten.” “Ook is het van belang slecht-weer-activiteiten te kunnen aanbieden om groepen niet af te schrikken bij onverhoopt slecht weer.”

Een ander leerpunt voor ons is geweest dat het kijken naar watersport zeker zo belangrijk is als het wakeboarden en waterskiën zelf. Mensen kijken graag vanaf het terras naar de activiteiten. De ‘obstakels’ waarmee stunts kunnen worden uitgevoerd door de waterskiërs en wakeboarders zijn dus ook van groot belang voor de attractiviteit van het watersportcentrum. “Op Zeumeren hebben we die dus nu al laten plaatsen in plaats van daar jaren mee te wachten.” legt Arjen uit.

Welke slimme innovatie heeft jullie veel opgeleverd?

Arjen heeft voor Zeumeren Watersport en De Berendonck een state-of-the-art reserveringssysteem uitgerold. Naast de reservering zélf, is hierin ook de betaling vooraf én aansprakelijkheidsvrijwaring geregeld. Tevens kan vooraf de instructievideo voor het waterskiën of wakeboarden bekeken worden. Dit scheelt veel tijd en handelingen bij de aankomst. Henri geeft ruiterlijk toe dat hij zelf jarenlang een digitaal reserveringssysteem heeft afgehouden, omdat hij hechtte aan het persoonlijk contact. Maar inmiddels is hij meer dan overtuigd van deze innovatie en blij dat zijn jongere collega dit heeft doorgezet.

“Ook voor schoolgroepen is het ideaal als zij ter voorbereiding op het uitje al de instructiefilm kunnen bekijken.” “We hoeven nu alleen nog maar een controle-vraag te stellen bij aankomst of iedereen de instructies goed heeft opgepikt. Dit is voor ons én de klant veel prettiger.”

Hoe is jullie relatie met overheden?

Arjen geeft aan dat zij het meeste contact hebben met Leisurelands, de beheersorganisatie van de recreatiegebieden in Gelderland en Noord-Limburg. De samenwerking is voor beide partijen profijtelijk. Nadat op Zeumeren de exploitant van de watersportvoorzieningen failliet ging, was het lijntje snel gelegd tussen Leisurelands en Henri en Arjen om ook op Zeumeren de waterskibaan te gaan exploiteren. “Ook hebben we nu een overeenkomst met Leisurelands om onze eigen bezoekers direct een parkeerkaartje te kunnen aanbieden. Dit is voor de klant goedkoper, levert ons wat extra’s op én geeft voor Leiurelands minder druk bij de parkeerautomaten. Een win-win-win dus”, zegt Henri.

Inmiddels zijn er uitbreidingsplannen op de Berendonck. Het idee is om ook groepsaccommodaties en kampeervoorzieningen toe te voegen, naast uitbreiding en upgrade van de horecavoorzieningen en sanitair. De plannen zijn inmiddels gepresenteerd aan de gemeenteraad van Wijchen. De filmpresentatie die Arjen en Henri hiervoor gemaakt hebben belooft een fraaie verrijking voor dit deel van de Berendonck-plas.

Wat mist de recreatiesector nog in jullie ogen?

“Ik denk dat afgelopen twee jaren hebben aangetoond dat Nederland een prima vakantiebestemming is”, zegt Arjen. “De coronacrisis heeft de ogen van de sector geopend, dat ons land zich in voor-, hoog- en naseizoen prima leent voor waterrecreatie. Zelfs wakeboarden in de winter is nu mogelijk.”

Nieuwe faciliteiten bij Westeinderplassen en meer marketing op watersport

Het bloemendorp Aalsmeer ligt aan de Westeinderplassen en is een unieke watersportbestemming in Nederland. Met een oppervlakte van 10 vierkante kilometer heeft de gemeente het grootste binnenwater van de provincie Noord-Holland. Komend jaar zetten de gemeente en Visit Aalsmeer nog meer in om nog meer watersporters aan te trekken. Enerzijds gebeurt dit door nieuwe faciliteiten zoals een herinrichting van het Surfeiland en de boulevard aan het Waterfront. De recent geopende passantenhaven naast de Historische Tuin en bij het centrum is in korte tijd zeer populair geworden. Een mooie aanlegsteiger, toiletten en enthousiaste havenmeester. Met gerichte marketing focust Visit Aalsmeer in 2022 extra op watersporters. We spreken met wethouder Toerisme, Recreatie en Verkeer Robert van Rijn.

“Nederland is een watersportland bij uitstek,’’ vertelt wethouder Van Rijn. “Er is geen land in Europa waar zoveel mensen een boot bezitten, surfen of zeilen. Veel meer Nederlanders houden ook van de sfeer op en rondom het water. Eten op een terras aan het water bijvoorbeeld. De Westeinderplassen trekken jaarlijks duizenden bezoekers. Vooral uit de rechtstreekse omgeving rondom Amsterdam komt er veel publiek in de zomer en weekenden. De toerisme wethouder weet wel waarom de plassen zo populair zijn. “Met circa 6000 boten in 40 jachthavens is het gebied een belangrijk startpunt van heerlijke tochten op het water. Via de Ringvaart is er een verbinding naar de Kagerplassen en de Nieuwe Meer. Bij zuidwesterwind hebben de plassen een zeer gunstige ligging en daarmee is het een toplocatie voor zeilers en windsurfers. Er vinden grote surfwedstrijden plaats met de (inter)nationale top. Ook foilen, een variatie op het windsurfen waarbij de zeiler boven het water staat wordt meer en meer gedaan. Deze sport vervangt het windsurfen bij de Olympische Spelen van 2024 en is echt met een opmars bezig.”

EILANDJES

De ruim 400 eilandjes in de ‘Bovenlanden’ aan de Kleine Poel kennen een bijzondere tuinbouwhistorie en hebben een mystiek karakter. “Dit stukje natuur is echt uniek,’’ vervolgt hij. “Door turfwinning is in de loop van eeuwen een bijzonder gebied ontstaan. Vroeger was er veel fruitteelt waaronder aardbeien. Op eilandjes worden nu nog seringen en ilex (de typische kersttakken met rode besjes red.) op ambachtelijke wijze geteeld. Een ander deel van de eilandjes is in particulier bezit waar veel Aalsmeerders in de zomermaanden recreëren. Je kunt het Kleine Poel gebied goed verkennen met een rondvaart vanaf de Historische Tuin, sloepje, kano of per sup.” Natuurliefhebbers halen hun hart op bij de vele bijzondere vogels zoals de slechtvalk en ijsvogel, vissen zoals snoek, paling en meerval en zeldzame planten als de zonnedauw. “In de natuurdocumentaire Wild Aalsmeer, ingesproken door Gerard Joling, hebben we dit vorig jaar extra belicht. Zelfs veel Aalsmeerders wisten niet dat er zoveel unieke natuur in hun gemeente te vinden was. ”

SURFEILAND

In samenwerking met het Hoogheemraadschap Rijnland en Stichting Leefomgeving Schiphol heeft Gemeente Aalsmeer gewerkt aan een aantrekkelijk Waterfront en Surfeiland. “Het Surfeiland is sinds de jaren 60 voor zeilers een hotspot,’’ weet Van Rijn. Nu is het surfeiland een startpunt voor de vele enthousiaste surfers bij de windsurfvereniging WSCA  “Het is een landoever die aan de noordoostkant van de Grote Poel (de grootste plas red.) en ten zuiden van het dorp ligt. De pier van het Surfeiland is verlengd en het zandstrand is drie keer zo groot worden. Dat betekent dat er voor zowel strandgangers als watersporters meer ruimte is. Aan het Waterfront is een mooi wandel- en fietspad gemaakt met twee zwemsteigers. Er is een openbare douche en drinkwaterkraan aanwezig. Van het dorp loop je nu langs de waterkant, langs de iconische Watertoren richting het Surfeiland. Het is fascinerend om naar het schouwspel van surfers op het water te kijken. Dat verveelt nooit!,” aldus de enthousiaste wethouder.

Tot slot is een buitenfitness gemaakt met enkele sporttoestellen zodat iedereen hier buiten een work-out kan doen. “Tijdens de lockdowns is hier dankbaar gebruik van gemaakt.”

Bron: Kick Spaargaren

VEILIG VAREN

­­Leefbaarheid op en rondom het water is voor de gemeente een speerpunt in 2022. “Enerzijds moeten we waken voor de veiligheid op het water. Mede door twee coronazomers met meer thuisblijftoeristen in eigen land en meer aangeschafte boten,
is het drukker dan ooit met schippers op de plassen,’’ stelt Van Rijn. “Met een campagne ‘Veilig en verstandig varen’ willen we vanaf komend voorjaar alle recreanten nog beter informeren.” Uiteraard is ook de piekdrukte op zonnige dagen een aandachtspunt voor het verkeer en de bereikbaarheid van het dorp. “We willen parkeerdruk beter stroomlijnen, zegt de wethouder die ook verkeer in zijn portefeuille heeft. “Afval is tot slot ook een aandachtspunt, want na de drukte op de plassen zien we dat in het zwerfafval aan de kades terug. We maken hiervoor een ‘Gebiedsfoto’. Dit is een momentopname van de Westeinderplassen als bestemming waarbij we op alle vlakken (economisch, ruimtelijk en toeristisch) de stand van zaken op maken. Uit deze gebiedsfoto komen dan nieuwe verbeteringen. We werken voor het leefbaarheidsvraagstuk ook samen met andere gemeentes in Zuid-Holland en Noord-Holland. Onder de noemer ‘Hollandse Plassen’ gaan we deze samenwerking de komende jaren intensiveren. Daar komt ook een stuk marketing bij kijken, we hebben een uniek stuk Nederland waar we allemaal van mogen genieten. ”

Kijk voor meer informatie op www.visitaalsmeer.nl